Motywowanie do nauki
Rekomendacje dotyczące motywowania do nauki
Motywowanie osób starszych do uczestnictwa i uczenia się nowej umiejętności jest procesem dynamicznym. Łączy wewnętrzne potrzeby seniorów z ich codziennymi doświadczeniami oraz kontekstem społecznym.
Siła motywacji zależy od dwóch rzeczy: atrakcyjności celu (czy to jest dla mnie ważne) i wiary w możliwość osiągnięcia celu (czy ja dam radę). Dlatego w MIG-GIM tak ważne są małe, osiągalne kroki i stałe wzmacnianie poczucia skuteczności.
Bariery nie zawsze są „zdrowotne"
Bariery w aktywności osób dorosłych mają często podłoże psychiczne i społeczne:
- Lęk przed oceną i ośmieszeniem
- Obawa przed porażką („nie dam rady", „zapomnę")
- Niskie poczucie własnej wartości i skuteczności
- Wstyd (np. wygląd, sprawność, poziom wiedzy)
- Depresyjność, obniżony nastrój, samotność
- Przekonania kulturowe: „w tym wieku to już nie dla mnie"
Różnice w motywowaniu ze względu na wiek
- Młodsi seniorzy (60–75) – motywują rozwój osobisty, kontakty społeczne, nowe role
- Starsi seniorzy (75–90) – potrzeba bezpieczeństwa, utrzymania samodzielności
- Długowieczni (90+) – kluczowe są komfort, bliskość, relacyjność
Różnice w motywowaniu ze względu na płeć
U seniorek silnym motywatorem są relacje i klimat grupy. Częste bariery: lęk przed oceną, perfekcjonizm, stawianie potrzeb innych ponad własne. Skuteczne: stała bezpieczna grupa, brak ocen i rywalizacji, wspólne rytuały, poczucie bycia potrzebną.
U seniorów częściej obserwuje się bariery tożsamościowe po utracie roli zawodowej. Skuteczne: jasno określony cel, zadaniowość, funkcja w grupie, odwołanie do „misji", poczucie kompetencji.
Techniki motywowania
1. Buduj motywację poprzez jasność celu
- Komunikuj dlaczego uczymy się danego znaku
- Pokazuj jak może ułatwić codzienną komunikację
- Na zakończenie zajęć planuj ceremonię zamykającą
2. Wykorzystuj zabawę jako narzędzie
- Wprowadzaj elementy gry
- Stosuj rytm, muzykę, ruch
- Organizuj krótkie wyzwania zespołowe
- Łącz znaki z opowieściami i improwizacją
3. Zastosuj system nagród
- Odznaki, sprawności, dyplomy, tablica postępów
- Wspólne wyjścia, wydarzenia w klubie
- Nagroda może być symboliczna, społeczna lub materialna
- Zapytaj osobę, co ją ucieszy
4. Korzystaj z efektów grupowych
- Rozpoczynaj od krótkich rund powitania i refleksji
- Wprowadzaj zadania zespołowe
- Chwal wspólne osiągnięcia grupy
- Powierzaj drobne role (lider rozgrzewki, opiekun tablicy)
5. Integruj modalności
- Wprowadzaj rysunek lub symbole obrazkowe
- Łącz znaki z muzyką (znak + rytm)
- Twórzcie wspólnie krótkie „mini-historyjki" z użyciem znaków
6. Pamiętaj o małych krokach
- Zaczynaj od bardzo prostych znaków funkcjonalnych
- Unikaj nadmiernego nagromadzenia nowych elementów
- Często potwierdzaj sukcesy – nawet małe
- Po każdym „kroku" nazwij sukces i przyznaj nagrodę
Szczególnie skuteczne będzie odwoływanie się do motywu zdrowotnego – troska o zdrowie jest najczęściej wskazywanym powodem podejmowania aktywności przez seniorów. Mów, że miganie wspiera sprawność dłoni, ćwiczy pamięć i koncentrację, pomaga utrzymać samodzielność.