Lekcja 1 – Ruszamy ciało!

Na początku zajęć przedstaw się uczestnikom i uczestniczkom, przywitaj wszystkich i podziękuj za przybycie oraz chęć udziału w zajęciach. Stwórz przyjazną i spokojną atmosferę, aby poczuli się swobodnie i bezpiecznie. Następnie wyjaśnij, czym są zajęcia MIG-GIM i jaki jest ich cel.

WPROWADZENIE DO MIG-GIM

Co tu robimy?

MIG-GIM to migowa gimnastyka. To program, który łączy ruch i komunikację. Uczymy się prostych znaków, które wspierają sprawność i codzienne funkcjonowanie.

Na tych zajęciach:

• poznajemy znaki zastępujące słowa,
• ćwiczymy motorykę dłoni,
• ćwiczymy sprawność mózgu,
• poznajemy ciekawostki o języku migowym,
• próbujemy czegoś nowego i innego niż zwykle,
• łączymy przyjemne z pożytecznym.

 Dlaczego w ogóle to robimy?

• by łatwiej było nam wyrażać potrzeby i emocje,
• by wzmacniać naszą samodzielność,
• by zwiększył się nasz komfort i poczucie bezpieczeństwa,
• by polepszyć sprawność naszych dłoni,
• by ćwiczyć pamięć i koncentrację,
• by aktywne i wspólne spędzić czas czasu.

Hasło ogólne programu: Ćwiczymy, żeby zachować sprawność ciała i umysłu.

Dlaczego język migowy?

Język migowy jest naturalnym językiem społeczności Głuchych, ale korzysta z niego coraz więcej osób słyszących, np. dzieci, osoby ze spektrum autyzmu, z zespołem Downa, osoby po wylewach, a także osoby starsze, gdyż miganie przynosi wiele korzyści:

• angażuje ruch,
• pobudza pamięć,
• wspiera koncentrację,
• aktywizuje obie półkule mózgu,
• poprawia koordynację ręka–oko.

Jaki jest program zajęć:

• spotkamy się 10 razy,
• każde spotkanie trwa ok. 40–60 minut,
• na każdej lekcji poznamy 5 nowych znaków,
• będziemy je ćwiczyć i utrwalać,
• zachęcam, aby używać znaków także poza zajęciami – z opiekunami, bliskimi, między sobą.

Jakie są zasady ogólne:

• ważne jest staranie i próbowanie,
• nie musi być idealnie,
• jeśli coś jest za trudne – upraszczamy lub odpoczywamy.

Wyjaśnij i pokaż, jak wykonywać znaki, korzystając z poniższych wskazówek. Jeśli zajdzie taka potrzeba, zasady te można przypominać również podczas kolejnych spotkań.

ZASADY TECHNICZNE WYKONYWANIA ZNAKÓW:

• Znaki wykonaj tak samo jak osoba na filmie – nie patrz na osobę wykonującą znak jak na odbicie lustrzane, lecz wykonaj znak tak jakbyś był/a tą osobą.
• Jeżeli osoba wykonuje ruch prawą ręką w prawą stronę – twój ruch również powinien być wykonany prawą ręką i skierowany w prawą stronę. Wskazówka: spróbuj sobie wyobrazić, że stoisz na miejscu osoby pokazującej znak na filmie.
• Dłoń dominująca – ta która wykonuje znaki. To zwykle dłoń ręki prawej (jeśli jesteśmy praworęczni). Jeśli jesteśmy leworęczni – zwykle lewa.
• Dłoń niedominująca - To zwykle dłoń ręki lewej (jeśli jesteśmy praworęczni). Jeśli jesteśmy leworęczni – zwykle prawa.
• Znaki jednoręczne – wykonujemy ręką dominującą (np. jeść) Znaki dwuręczne z takim samym ruchem obydwu dłoni – wykonujemy równolegle obiema dłońmi (np. dziękuję)
• Znaki dwuręczne z różnym ruchem dłoni – najczęściej jedna dłoń pozostaje nieruchoma (niedominująca), druga wykonuje ruch (dominująca) (np. powtórz)

Pamiętaj: wykonanie znaku nie musi być perfekcyjnie – najważniejsze jest próbowanie.

Wykonaj z uczestnikami i uczestniczkami krótką rozgrzewkę ogólną przed rozpoczęciem nauki znaków, aby przygotować dłonie, palce i nadgarstki do pracy. Wyjaśnij, że ćwiczenia pomogą rozruszać palce, poprawią ich sprawność oraz ułatwią późniejsze wykonywanie znaków. Zachęć seniorów/ seniorki aby wykonywali ruchy powoli i dokładnie, zwracając uwagę na pracę każdej dłoni.

Ćwiczenia rozgrzewki ogólnej:

„Liczymy do 5”

Rozprostuj po kolei palce prawej dłoni ułożonej w pięść, zaczynając od kciuka, licząc do pięciu. Taką samą sekwencję wykonaj dla dłoni lewej. Ćwiczenie powtórz 3 razy dla każdej dłoni.

„Palce dotykają kciuka”

Rozprostowane palce prawej dłoni kolejno dotykają kciuka tej samej dłoń i 3 razy w niego delikatnie uderzają – zacznij od palca wskazującego, skończ na małym i rozpocznij „drugą kolejkę” od małego palca kończąc na wskazującym. Taką samą sekwencję wykonaj dla dłoni lewej. Ćwiczenie powtórz 3 razy dla każdej dłoni.

„Gimnastyka nadgarstków”

Obróć w kółko nadgarstek prawej dłoni – najpierw 3 razy w prawo, następnie 3 razy w lewo. To samo ćwiczenie powtórz lewą ręką w obie strony. 10 powtórzeń na każdą stronę.

„Pogoda w moich dłoniach”

Spróbuj pokazać dłońmi kolejno ruch odpowiadający kilku zjawiskom pogodowym: pada śnieg, pada deszcz, wieje wiatr, pojawia się tęcza, jest burza z piorunami, świeci słońce.

Wybierz 2-3 ćwiczenia ruchowe. Poziom ćwiczeń oraz ich tematykę (alfabet, zwierzęta, jedzenie) dopasuj do możliwości i zainteresowań grupy, z którą pracujesz.    

Dla każdego z 5 nowych znaków zastosuj poniższy schemat pracy, który zapewni grupie komfort i skuteczne zapamiętywanie.

Instrukcja nauki znaku - krok po kroku

• Prezentacja znaku: Podaj nazwę znaku i wyświetl grafikę pomocniczą.
• Projekcja wideo: Odtwórz film prezentujący znak w różnych wariantach (pełna prędkość, zwolnione tempo oraz widok z przodu i z boku).
• Własny komentarz i skojarzenia: Wytłumacz sposób wykonania znaku własnymi słowami. Jeśli gest nie jest ikoniczny (obrazowy), zaproponuj krótką „historyjkę” lub skojarzenie, które ułatwi zapamiętanie (możesz stworzyć je wspólnie z grupą).
• Pokaz na żywo: Zaprezentuj znak osobiście, aby grupa mogła zobaczyć go w bezpośrednim kontakcie.
• Praktyka grupowa: Poproś wszystkich o wspólne powtórzenie znaku (2–3 razy).
• Praktyka indywidualna: Poproś każdego o samodzielne wykonanie znaku (1–2 razy).
• Korekta i adaptacja: Skoryguj ewentualne błędy, zachowując dużą elastyczność. Jeśli ktoś z powodu ograniczeń ruchowych nie jest w stanie wykonać znaku precyzyjnie, ustalcie wspólnie jego uproszczoną, indywidualną wersję.

Wybierz 2–3 ćwiczenia edukacyjne (z platformą lub bez). Poziom trudności i tematykę dopasuj do możliwości grupy. Następnie przeprowadź wybrane ćwiczenia. Kliknij wybrany przycisk, aby przejść do odpowiednich ćwiczeń i wybierz te, które chcesz wykonać.

Wybierz gry i zabawy dopasowane do tematu lekcji lub rozszerz zakres o dodatkowe kategorie. Podczas pracy w grupie zadbaj o to, aby każda osoba mogła po kolei wykonać jedno ćwiczenie – to świetny sposób na wspólną naukę przez zabawę.

Wybierz dodatkowe ćwiczenia, aby urozmaicić spotkanie i wzmocnić efekt nauki. Możecie wspólnie wykonać zadanie artystyczne, poznać ciekawostkę o języku migowym, opanować bonusowy znak lub zadać lekką „pracę domową”. To element opcjonalny – wybierz go tylko wtedy, gdy tempo pracy i energia grupy na to pozwalają.

To moment na wspólne wyciszenie, refleksję oraz celebrację małych sukcesów każdej osoby uczestniczącej w zajęciach.

• Zatrzymanie i skupienie: Zaproś grupę by usiadła w półokręgu. Powiedz spokojnie: „Dziękuję za Waszą uwagę. Dziś ćwiczyliśmy nie tylko nasze dłonie, ale i umysł”. Następnie wspólnie wypowiedzcie zdanie: „Ćwiczymy, żeby zachować sprawność ciała i umysłu”.

• Wspólna refleksja: Zadaj grupie pytanie: „Który znak najbardziej zapadł Wam dzisiaj w pamięć?”. Daj każdemu chwilę na zastanowienie się i swobodną odpowiedź.

• Podkreślenie sensu: Podsumuj spotkanie ciepłymi słowami: „Uczyliśmy się nowych znaków i próbowaliśmy – to jest najważniejsze. Każdy z Was zrobił dziś coś ważnego dla siebie i grupy. Dziękuję za Waszą obecność i zaangażowanie”.

• Wręczenie sprawności: Wywołuj osoby po imieniu i podejdź do każdego z osobna by przekazać nagrodę. Podkreśl, że sprawność zdobywa się poprzez próbę i chęć do działania, a nie perfekcję. Wskazówka: Dyplomy, sprawności i „Karty Sprawności” możesz przygotować i wydrukować, korzystając z wzorów dostępnych w bocznym menu.

• Migowe brawa: Na zakończenie zaproponuj wspólne podziękowanie: „Zasłużyliśmy na wielkie brawa!”. Wykonajcie razem "migowe brawa" (uniesione do góry dłonie obracamy dynamicznie w nadgarstkach).

        Film pokazujący jak miga się BRAWA!